• Hildur Björnsdóttir

Nýsköpun í baráttunni við loftslagsbreytingar

Í lok nítjándu aldar blasti óvenjulegur umhverfisvandi við stórborgum heims. Tugþúsundir dráttarklára sáu um fólksflutninga, en þeim fylgdi ótæpilegt magn af hrossaskít. Dagblaðið Times birti dómsdagsskáp. Innan 50 ára yrðu götur Lundúna þaktar nærri þriggja metra lagi af hrossaskít. Til þess kom þó aldrei, enda vandinn leystur með nýsköpun. Árið 1908 kom til sögunnar fyrsta fjöldaframleidda bifreiðin. Hún leysti af hólmi dráttarklárinn, ferðamynstur breyttust og þriggja metra skítur þrengdi aldrei að strætum Lundúna.


Baráttan við loftslagsbreytingar af mannavöldum er eitt stærsta viðfangsefni samtímans. Umhverfisstofnun Sameinuðu þjóðanna telur 70-90% nauðsynlegra aðgerða í loftslagsmálum bundnar sveitastjórnarstiginu. Hér gegna sveitastjórnir því lykilhlutverki.


Reykjavíkurborg stefnir að kolefnishlutleysi fyrir árið 2040. Umhverfisvænni samgöngur verða þungavigtar þáttur á þeirri vegferð. Um aldamótin fylgdi hestknúnum samgöngum umhverfisvandi. Í dag fylgir vélknúnum samgöngum umhverfisvandi. Sem fyrr liggur lausnin í nýsköpun – orkuskipti og almenningssamgöngur munu gegna lykilhlutverki í átt að kolefnishlutleysi. Hér þarf borgin að tryggja frjóan jarðveg fyrir tækni og nýjar lausnir.


Í vikunni sem leið samþykkti borgarráð helmingsfækkun bensínstöðva í borgarlandinu, enda fádæma fjöldi stöðva í borginni miðað við íbúatölu. Samhljómur var um þá tillögu Sjálfstæðismanna að ná þessu metnaðarfulla markmiði fyrir 2025. Aðgengisþörf fyrir jarðefnaeldsneyti mun óhjákvæmilega minnka við orkuskipti. Borgarland sem nú hýsir bensínstöðvar mætti nýta með hagkvæmari hætti fyrir fólk og fyrirtæki.


Reykjavíkurborg er í kjöraðstöðu til að vera leiðandi borg í baráttunni gegn loftslagsbreytingum. Aðgangur að hreinni íslenskri orku ætti að tryggja okkur forystu í orkuskiptum. Smæðin ætti að tryggja okkur forystu í kolefnishlutleysi. Borgin mætti gera miklu betur – og bretta upp þverpólitískar ermar.


Mýmargir telja aukna áherslu á loftslagsmál ógn við atvinnulífið. Nýsköpun, atvinnuuppbygging og loftslagsmál eiga hins vegar margvíslega samleið. Við eigum að skapa farveg fyrir þekkingu og hugvit – fyrir nýsköpun og lausnir í baráttunni gegn loftslagsbreytingum. Í því felast tækifæri til atvinnuuppbyggingar og verðmætasköpunar – en ekki síst tækifæri til árangurs í loftslagsmálum.